تبلیغات
کافه خیالی من - نقش والدین در تربیت فرزندان
نویسنده :رزگار صادقی
تاریخ: شنبه 7 آذر 1394 06:21 ب.ظ
نقش الگویی والدین در تربیت فرزندان

والدین خوب، حقیقتا الگوهاى مثبت و سازنده‏اى هستند ولى آیا این موضوع، بدان معناست كه همواره والدین، كارها را به درستى انجام مى‏دهند و هر چه مى‏گویند حقیقت دارد؟
نقش الگویی والدین در تربیت فرزندان
والدین بخشى از زندگى فرزندان را تشكیل مى‏دهند و همواره به عنوان الگویى براى آنان محسوب مى‏شوند. تقلید كودكان از والدین امرى انتخابى نیست، زیرا ماهیت انسان به گونه‏اى است كه به طور طبیعى به این سو قدم بر مى‏دارد. ............

پدر و مادر مى‏توانند هم اثر مثبت و هم اثر منفى روى فرزندان خود بگذارند و این تأثیر تا حدودى به نوع ارتباط كلامى و گفتارى والدین با فرزندان، بستگى دارد. اما به هر حال، چون ارتباطات تنها به صورت كلامى نیست، پس روابط عاطفى نیز در این عملكرد مؤثر است. مى‏توان گفت كه تقلید و تعیین هویت كاملا به طور طبیعى اتفاق مى‏افتد بدون این كه كودك یا والدین طرح و برنامه‏اى را از پیش براى آن تعیین كنند.

كودكان ارزش‏ها و شیوه‏هاى پیچیده‏ى نگاه به دنیا را، از طریق روابطشان با والدین خود مى‏آموزند و هرگز نمى‏شود به طور مستقیم این ارزش‏ها را آموزش داد و به كودك بیاموزند كه كدام ارزش را باور كند و كدام یك را نه. همان طور كه دكتر «هیم جینوت» در كتاب خود مى‏نویسد:
«ارزش‏ها از طریق هویت كودكان، فرا گرفته مى‏شود و بخشى از وجود آنها را تشكیل مى‏دهد و این الگوى ارزشى، با گذشت سال‏ها و زندگى با افراد خانواده و اجتماع، تكامل مى‏یابد. اگر والدین خواستار ثبات ارزش‏ها و رفتارهاى خاصى در كودكان خود هستند، باید بدانند كه رفتار عملى از گفتار، بسیار تأثیرگذارتر مى‏باشد. به همین جهت كودكان باید به گونه‏اى آموزش ببینند كه از رفتار درست الگو بردارى كنند و در طول زندگى آن را به اجرا در آورند.»(گفتار فلسفی کودک از نظر وراثت و تربیت، ص82)

والدین خوب، حقیقتا الگوهاى مثبت و سازنده‏اى هستند ولى آیا این موضوع، بدان معناست كه همواره والدین، كارها را به درستى انجام مى‏دهند و هر چه مى‏گویند حقیقت دارد؟ جواب این سؤال منفى است. انسان به گونه‏اى آفریده شده كه از نقص و خطا و اشتباه مبرا نیست ولى به هر جهت خصوصیاتى ویژه و اساسى در او نهاده شده است كه مى‏تواند به عنوان سرمشق و الگو، در نظر گرفته شود. در این جا ما به طور اختصار، نمونه‏هایى از این ویژگى‏ها را مطرح مى‏كنیم:

انسان بودن
بى‏عیب و نقص بودن، ایده‏اى است كه هرگز عملى نمى‏شود و نابجا است. انسان‏ها همواره باید وجود نقص را در خود و دیگران پذیرا باشند و با میل و رغبت، خطاهاى خود را بپذیرند و در جاى مناسب عذر خواهى كنند، مسئولیت اشتباهات خود را به عهده بگیرند و اگر صدمه‏اى به دیگران وارد ساخته‏اند درصدد اصلاح آن برآیند. همچنین همه باید توانایى بخشش را در خود پرورش دهند و خطاهاى دیگران را ببخشند خصوصا اگر كودكان مرتكب این خطاها شده باشند.

صادق بودن
كودكان صداقت و درستى را تشخیص داده و مورد احترام قرار مى‏دهند و بیشتر آنان قادرند كه ریا و دورویى را بر ملا كنند. دورویى عملى است كه اعتماد و احترام را از بین مى‏برد. اگر تمایل داریم كه فرزندانمان با ما صادق باشند هرگز نباید رفتار دورویانه و غیر مسئولانه از خود بروز دهیم و یا درصدد پنهان كردن آن برآییم. اگر مى‏خواهیم كودكان با ما روراست باشند و احساسات خود را به روشنى بازگو كنند، ما نیز باید با آنها صادق باشیم. والدین باید همواره خواسته‏هاى خود را به روشنى براى فرزندان بازگو كنند تا آنها بیشتر متوجه انتظارات پدر و مادر گردند و بتوانند نیازهاى خود را ابراز دارند. همچنین پدر و مادر نباید پشت سر كسى و خصوصا اعضاى خانواده، صحبتى كنند.

مسئولیت پذیر بودن
ما باید وظایف خود را در قبال خانواده و اجتماع به درستى انجام دهیم، به قول‏هاى خود وفا كنیم و هرگز قولى ندهیم كه نمى‏توانیم آن را به انجام رسانیم، همچنین بیش از توانایى خود، مسئولیتى را پذیرا نباشیم. ما والدین باید از لحاظ جسمى و روحى، نیازهاى فرزندان را برطرف كنیم و با حضور خود، توجه كافى را به آنان معطوف بداریم.

با ملاحظه و مهربان بودن
گوش شنواى خوبى براى دیگران باشیم، حتى اگر آن فرد، کودک 5 ساله باشد. اگر ما خواستار احترام از سوى فرزندان هستیم، خود نیز باید محترمانه با آنها رفتار كنیم. هرگز نباید دیگران را مورد انتقاد و تحقیر قرار دهیم خصوصا اگر فرزندمان باشد زیرا این عمل سبب مى‏شود كه او مسئولیت‏پذیرى را فرا نگیرد و به جاى آن انتقاد كردن در مورد دیگران را بیاموزد و همچنین خود را به خاطر اشتباهاتش، محكوم كند. لقب و صفت منفى براى كسى در نظر نگیریم (حتى به شوخى) زیرا این عمل قلب او را جریحه‏دار مى‏كند و سال‏ها در ذهنش باقى مى‏ماند. خشونت و اجبار را در زندگى به كار نبندیم زیرا فرزندان نیز این گونه عمل خواهند كرد.

الگوى بد
چه چیزى سبب مى‏شود كه الگوى سازنده‏اى براى فرزندان نباشیم؟ عملكرد والدین و نگرش آنها، نقش الگو و اسوه بودن آنان را مشخص مى‏كند. ابراز این جمله كه «همچون من عمل مكن، به گفته‏ى من عمل نكن» واقعیت ناگوارى است كه بسیارى از والدین به فرزندان خود توصیه مى‏كنند. در واقع آنها انتظار دارند كه فرزندان، كارى متفاوت از اعمال والدین انجام دهند در صورتى كه عملا چنین اتفاقى نخواهد افتاد، به طور مثال كودكان والدین خود را كه به سوى مصرف الكل و مواد مخدر روى آورده‏اند، سرمشق خود قرار مى‏دهند. حقیقت این است كه ابراز این جمله كه:«این كار اشتباه است، انجام نده» هیچ كمكى به خوددارى فرزندان از انجام آن عمل نخواهد كرد.

در واقع والدین خود باید در رفع رفتارهاى نادرست قدم بردارند تا فرزندان آن را مورد سرمشق قرار ندهند. والدین هنگامى سرمشق و الگوى بدى براى فرزند خود هستند كه به طور مثال نمى‏توانند عصبانیت خود را مهار كنند ولى از فرزند خود چنین انتظارى دارند و یا از فرزند مى‏خواهند كه عمل پدر و مادر را از دیگرى پنهان كند و مثلا به مادر نگوید كه پدر گلدان را شكست.

این رفتار پدر و مادر سبب مى‏شود كه حس صادق بودن در كودك تضعیف گردد و خود نشانگر این مسئله است كه این والدین، الگوى مناسبى براى فرزندان نخواهند بود. كوتاه سخن این كه اگر شما نمى‏خواهید فرزندان مرتكب كار اشتباهى گردند، در ابتدا خود از آن عمل سرباز زنید.
هنگامى كه پیام زبانى والدین با رفتار آنان هماهنگى ندارد، كودكان بیشتر تحت تأثیر رفتار آنان واقع مى‏شوند. بیشتر كودكان آرمان‏گرا هستند و تمایل به انجام كارهاى درست و بجا در وجودشان موج مى‏زند و به این جهت انتظار دارند كه والدینشان نیز مسئولیت‏پذیر بوده و عملكرد درستى داشته باشند.

وقتى والدین به شیوه‏ى دورویانه رفتار مى‏كنند، واكنش فرزندان به دو گونه خواهد بود. تعدادى از كودكان نسبت به این رفتار والدین، مقاومت كرده و اعتراض مى‏كنند ولى عده‏اى نیز به تقلید از این رفتار منفى مى‏پردازند. البته شیوه‏ى دوم در میان كودكان بیشتر مشاهده مى‏شود زیرا از لحاظ عاطفى، فرزندان تمایل كمى دارند كه با والدین خود مخالفت كنند و همین امر سبب مى‏شود كه هم فرزند و هم والدین بازنده میدان باشند.
.......



آمار وبلاگ
  • کل بازدید:
  • بازدید امروز :
  • یازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل مطالب :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :





نظر سنجی

  • نظر بازدیدکنندگان محترم در باره وبلاگ